User Profile

Şurada denk geldim: www.bilimkurgukulubu.com/edebiyat/kitap-listeleri/ekonomistler-icin-okunmasi-gereken-10-bilimkurgu-romani/

"Ay Zalim Bir Sevgilidir (The Moon Is a Harsh Mistress), bir bilimkurgu klasiğinden ziyade Amerikan Devrimi’nin uzay çağına uyarlanmış mitolojik ve cesur bir yeniden anlatımı. Sayfaları çevirirken, yazarın sömürgecilik dinamikleri ve ekonomideki “ kaynak laneti ” kavramı üzerine kurduğu o çok katmanlı ve ilginç düşünce yapısına canlı bir şekilde tanıklık ediyoruz. Dünya (Terra), Ay kolonisini acımasızca sömüren, buğday ve buz talep eden doyumsuz bir imparatorluk; Ay ise özgürlüğe susamış, sömürülen bir koloni olarak karşımıza çıkıyor.

Bu süreçte şaşırtıcı olmayan bir stratejiye tanıklık ediyoruz: Zayıf olan taraf, yani Ay sakinleri (Loonies), kaynak sömürgeciliğini işgalci güç için sürdürülemez ve finansal açıdan inanılmaz derecede pahalı kılmak adına terörizmi ve asimetrik savaşı hesaplı bir araç olarak kullanıyor. Dolayısıyla bir kaya parçasını yerçekimi kuyusundan aşağı fırlatmak, askeri bir eylemden çok işgalcinin maliyet-fayda analizini altüst eden ekonomik bir hamleye dönüşüyor. Ne yazık ki, Ay’ın o coşkulu bağımsızlık zaferinin hemen ardından ortaya çıkması muhtemel olan kirli siyasi mücadeleleri, devrim sonrası oluşan güç boşluğunu ve belki de o boşluktan yükselmeye hazır despotik rejimleri göremiyoruz; perde tam zafer anında kapanıyor.

Ancak Robert A. Heinlein, bizi bu noktada bırakmıyor ve zihnimizi başka bir oyun alanına çekiyor. Öyle ki, kitapta devletin olmadığı, adaletin bile piyasa kurallarına göre işlediği liberteryen fikirlerle karşılaşmak mümkün."

Şurada denk geldim: www.bilimkurgukulubu.com/edebiyat/kitap-listeleri/ekonomistler-icin-okunmasi-gereken-10-bilimkurgu-romani/

"Paolo Bacigalupi ’nin önemli eserlerinden Kurma Kız (The Windup Girl), en acımasız, en karanlık ve en umutsuz gelecek tasvirlerinden biri. Kitabın kapağını araladığımız anda, petrol çağının zirve yapıp tükendiği, bildiğimiz küresel uygarlığın büyük bir gürültüyle çöktüğü ve o eski ekonomilerin (en azından geçici bir süre için) sona erdiği bir dünyaya adım atıyoruz. Aniden kendimizi, kaynakların tükendiği ve nüfusun patlama yaptığı boğucu bir kaosun ortasında buluyoruz. İnsanlar, hayatta kalabilmek için Thomas Hobbes’un o meşhur doğa durumunu andıran acımasız bir “ sıfır toplamlı ” oyuna zorlanıyor; yani birinin bir lokma ekmek kazanması, kaçınılmaz olarak bir başkasının o lokmayı kaybetmesi anlamına geliyor.

Bu vahşi hayatta kalma savaşında, medeniyetin o ince cilası hızla dökülüyor ve bildiğimiz ahlaki normların çoğu, açlık ve enerji kıtlığı karşısında buharlaşıp gidiyor. Evet, sindirmesi ve okuması gerçekten çok zor, okuyucunun midesine yumruk gibi inen bir kitap. Ancak tüm bu kasvetin içinde eser, hayati bir işlev görüyor. Modern teknolojinin titreyen cılız mum alevinin aydınlattığı güvenli ışık çemberinin hemen dışında, karanlıkta pusuya yatmış bekleyen o kadim “ Malthusçu tehdidi “, yani nüfus artışının kaynak üretimini aştığı o kaçınılmaz felaket anını bize kanlı canlı bir şekilde hatırlatıyor."

Şurada denk geldim: www.bilimkurgukulubu.com/edebiyat/kitap-listeleri/ekonomistler-icin-okunmasi-gereken-10-bilimkurgu-romani/

"Tanınmış bir blog yazarı ve spekülatif kurgunun ustası Charles Stross, en radikal fikirlerle oynamaktan büyük keyif alan, zihinsel jimnastiği seven bir yazar. Başyapıtı Accelerando ile, esasen teknolojik gelişimin kontrolden çıktığı o meşhur “Tekillik” (Singularity) kavramı üzerinde tehlikeli bir dansa girişiyor; ancak bununla yetinmiyor, aynı zamanda bir sürü uçuk kaçık ve son derece eğlenceli “ gelecek ekonomisi ” teorisiyle de zihnimizi sınıyor.

Kitabın sayfaları arasında, o karizmatik gösteri düzenleyicisi ve gezgin girişimci Manfred Macx ile tanışıyoruz. Macx, gözlerimizin önünde imkânsız denileni başarıyor: İnsanların gelecekte ne isteyeceklerini önceden tahmin ediyor ve gelişmiş bilgisayar algoritmalarının işlem gücünü arkasına alarak optimal işleyen merkezi bir ekonomiyi hayata geçiriyor. Sovyetlerin hayal edip yapamadığını veri akışını yöneterek gerçeğe dönüştürüyor. Ancak Macx’in ortaya koyduğu bu çeşitli yenilikler, kaçınılmaz olarak mevcut hukuk düzeninin ve yerleşik yapıların öfkesini üzerine çekiyor. Tam bu noktada, hükûmetlere ve dev şirketlere karşı sürekli bir “ hukuk savaşı ” (lawfare) yürütebilmek için etrafında yapay zekâlı avukatlardan oluşan koruyucu ve dijital bir bulut oluşturduğunu, davaların insan hızından çıkıp makine hızında bir savaşa dönüştüğünü görüyoruz.

Kitabın ilerleyen bölümlerinde olaylar daha da garip ve kozmik bir hâl alıyor; tüm Güneş Sistemi’nin, bilinç kazanmış “ Yüksek Frekanslı Ticaret Algoritmaları ” tarafından ele geçirilişine, piyasa mekanizmalarının biyolojik yaşamı domine edişine tanık oluyoruz."

Şurada denk geldim: www.bilimkurgukulubu.com/edebiyat/kitap-listeleri/ekonomistler-icin-okunmasi-gereken-10-bilimkurgu-romani/

"Cory Doctorow, hem bir bilimkurgu yazarı olarak hem de internetin en köklü ve etkileyici bloglarından biri olan Boing Boing ’in yaratıcısı sıfatıyla karşımızda duruyor. Yazar, Makers ‘ta kehanet niteliği taşıyan vizyonuyla bizlere ürkütücü derecede gerçekçi bir yakın gelecek tablosu çiziyor. Kitabın sayfalarında ekonominin yapısal dönüşümüne, devasa şirketlerin birer birer çöküşüne ve bu enkazın üzerinde yükselen serbest ve geçici iş ekonomisinin hâkimiyetine tanıklık ediyoruz. Gözlerimizin önünde eski medya imparatorlukları can çekişerek ölürken, blogların ve yeni nesil iletişimin yükselişi, teknolojinin geleneksel iş kollarını nasıl yıkıcı bir şekilde dönüştürdüğünü kanıtlıyor.

Doctorow, hikâye akarken üç boyutlu baskı teknolojisinin önlenemez yükselişini ve toplumda bir salgın gibi yayılan girişimcilik çılgınlığını (hatta bu çılgınlığın yarattığı aşırılığı) mercek altına alıyor. Köşeye sıkışan eski tip şirketlerin, kaçınılmaz ilerlemeye karşı savaşmak için fikri mülkiyet haklarını nasıl acımasız bir silah olarak kullandığını anbean izliyoruz. Eser, inanılmaz derecede ustaca yazılmış bir metin; edebi kalitesi tartışılmaz. Ancak sizi şimdiden uyaralım: Okurken üzerinize derin bir keder çöküyor. Gördüğümüz bu gelecek vizyonu, parlak olduğu kadar son derece hüzünlü ve umut kırıcı bir atmosfer de yaratıyor."

Şurada denk geldim: www.bilimkurgukulubu.com/edebiyat/kitap-listeleri/ekonomistler-icin-okunmasi-gereken-10-bilimkurgu-romani/

"Vernor Vinge imzalı A Deepness in the Sky, kamu ekonomisinin dinamikleri ve devletin rolü üzerine kurgulanmış canlı bir düşünce deneyi. Yazarın 1980’lerdeki katı özgürlükçü çizgisi, burada yerini çok daha karmaşık ve olgun bir devlet anlayışına bırakıyor. Vinge, piyasa mekanizmalarının tek başına yetersiz kaldığı anları fark ediyor; özellikle “ güvenlik ” ve “ temel bilimsel araştırma “nın vazgeçilmez birer kamu hizmeti olduğu gerçeğini kabul eden bir noktaya doğru evriliyor.

Roman, bu ekonomik tezi iki paralel hikâye üzerinden derinleştiriyor: Bir yanda araştırmalarını sürdürmek için devlet fonlarına muhtaç kalan dâhi bir bilim insanını izliyoruz, diğer yanda ise ticaret filosunu kurumsallaşmış bir devlete dönüştürmenin bedellerini tartan tüccar Pham Nuwen ile karşılaşıyoruz. Vinge tam bu noktada devletlerin tarihsel paradoksunu yüzümüze çarpıyor: Devlet yapıları, devasa bilimsel sıçramaları finanse etmek için mutlak bir gereklilik olarak beliriyor; ancak aynı yapılar göz göre göre hantallaşıyor. İnovasyonu başlatan o mekanizma, nihayetinde kontrol edilemez bir bürokrasiye dönüşerek ekonomiyi ve toplumu boğuyor, sonunda da kendi kurumsal ağırlığı altında çöküyor. Eser, işleyen bu döngüsel yapısıyla “ Büyük Durgunluk “a ve merkezi yapıların kaçınılmaz iflasına dair çok güçlü bir ekonomik metafor sunuyor."

Ne desem bilemiyorum. Çizimlerindeki ayrıntılarla olsun, diyar yaratımındaki kaliteyle olsun, formunu koruyuşuyla olsun... Kesinlikle harikulade bir eser. Devamının geleceğini nedense sanmıyorum zira ses seda yok gibi görünüyor. Ama... Şikilop gibi. Şuradan yapımcılarla yapılan bir röportajı dinleyebilirsiniz: YouTube: www.youtube.com/live/b544-2HPGaw?si=Bulnd2Td7bvkg_BW YewtuBe: yewtu.be/watch?v=b544-2HPGaw

Gerçekten, ne okudum ben? Karakterlerin düştüğü şaşkınlığı bende de yaşatma konusunda harika iş çıkarttı. Mevzulara anlam vermek, bir şeyleri tahmin etmek için tırmaladım.

Kitabın çoğunun aynı mekanda geçmesi, bilinmezlikler, alışılmadık şunlar vs. çok fazla gelince pek bir zevk alamadım. Expanse böyle değildi. Bambaşka yerlere gidip bambaşka ortamlarda bulunuyor, tanıdık insanların bilindik eylemlerini ve sonuçlarını ön görmeye çalışıyorduk. Bu kitap bambaşka.

Keyif almadım. Serinin devamını okumayı daha sonra değerlendireceğim. Kitap, kendi manası bakımından doğru bir teknik tutturmuş ama o "mana" pek de eğlendirmiyor ya da ufuk açmıyor. Okuduğunuza değeceğini düşünmüyorum.

EDİT: Belirtme ihtiyacı hissediyorum. Dungeon Crawler Carl'dan sonra uzun süredir bir dungeon crawl kitabı arıyordum. Bilimkurgu ile birleştirilmiş bir örneği duruyor karşımızda. Ama... İşte. Tatsız. Kalp kırıcı bir durum.